In de achtertuin
Op bestelling
In delen van Dar es Salaam, onder andere in Upanga waar wij wonen, komt er al een paar weken nog maar weinig water uit de kraan. We dachten eerst dat dit met de droogte te maken had, maar het schijnt aan gebrekkig onderhoud van het leidingenstelsel te liggen. Technici werken hard aan 'essentieel regulier onderhoud', volgens de krant. Als tijdelijke oplossing krijgen bepaalde wijken de ene dag water, andere wijken de volgende dag. In de krant wordt gesproken over 'water blues'. En in een cartoon stroomt een emmer over van de rekeningen van het waterbedrijf, met als onderschrift: 'Maar, waar is het water?'
Aan het begin van de schaarste hebben we vaak alleen 's avonds wat water. Dan is de druk hoger dan overdag. Later krijgen we water van buren aan de overkant, die een eigen bron schijnen te hebben. Elmar en Suzanna (met wie we naar Mbudya zijn geweest) vertellen dat zij ook water uit een eigen bron krijgen; alleen is dat water zout, wat voor de was en de thee niet zo handig is. Wie het wil en kan betalen, laat een grote tankauto voorrijden.
Buiten staat een hele batterij watertanks, in verschillende maten, variërend van een paar honderd tot een paar duizend liter. (Alle huizen hier hebben zulke tanks om en op het huis staan; de fabrikant van de zwarte plastictanks moet een rijk mens zijn.) Gewoonlijk vult de huisbazin de tanks met een slang vanuit de hoofdkraan beneden. Maar als de druk te laag is, moet dat met emmers, wat bij de grote, hoge tanks een heel karwei is. Vanuit die tanks kunnen wij water oppompen (als er tenminste elektriciteit is...) naar een eigen tank binnen in onze douche. (We begrijpen nog steeds niet precies wanneer we uit welke tank water krijgen. Uit de muur van de douche steken allerlei kraantjes en knoppen, en het is vaak een kwestie van proberen uit welke kraan water komt.) Met al die tanks hoeft het regime van eens in de twee dagen water geen probleem te zijn, zolang we maar een flinke reservevoorraad in de tanks hebben.
Op dagen van krapte zetten we als het regent de emmers buiten. Huizen hebben hier geen dakgoten, waardoor je gemakkelijk de regen van het dak kunt opvangen. Bij een stevige bui hebben we zo een paar emmers vol. Van dat water kunnen we met plastic bakje 'mandiën' of met een emmertje de wc doorspoelen. Het is verbazingwekkend met hoe weinig water je kunt 'douchen'; je hebt echt maar een beetje water nodig om helemaal nat te worden en jezelf het idee te geven dat je hebt gedoucht. Voor ons is het hier sowieso meer zweet afspoelen dan echt douchen. Vaak wel drie keer per dag, om ons weer een beetje fris te voelen.
We worden al erg creatief met water: als je van dat beetje water waarmee je douchet een deel onder je opvangt in een emmer, kun je dat weer gebruiken om de wc mee door te spoelen. Ja ja.
Het is een wonder dat het witte goud in Nederland altijd in grote hoeveelheden en van 'drinkkwaliteit' uit de kraan stroomt. Het kraanwater drinken we hier nooit; we kopen 5 liter-flessen drinkwater bij de winkeltjes op de hoek. Eerst zetten we wel thee van kraanwater, maar later stoppen we daarmee. Het weinige water dat dan nog uit de kraan komt is erg bruin.
Sinds een paar weken regent het af en toe flink. Bij Mikumi en Iringa, in het binnenland, zien we zelfs lange tijd veel regen. In Dar es Salaam zijn het vooral buien. Ons huis heeft geen ramen, dat wil zeggen: geen ruiten. We hebben de luiken altijd openstaan, met alleen horren voor de ramen, en bij een stevige bui en harde wind liggen er grote plassen in de woon- en slaapkamer. Misschien moeten we toch vaker de luiken dichtdoen.