Traditioneel Tanzania
Geen kaas dit jaar
Het Tanzaniaanse eten is sober, zeker als je vegetarisch wilt eten: ugali (dikke Tanzaniaanse maispap), rijst met spinazie en bruine bonen, of gebakken ei met patat erdoor. Meestal weinig gekruid, hooguit wat pilipili (pepers). Wel kunnen we hier lekker Indiaas eten, zeker ook vegetarisch. Maar wat we missen is Indonesisch eten, verslaafd als we zijn. Ingrediënten als vers citroengras, laos-wortel, kemiri-noten, zoete ketjap, santen in blok, tahoe, tempé, onrijpe nangka en jonge bamboe zijn hier niet of nauwelijks te krijgen. In Amsterdam zijn we verwend geraakt, met een toko of een exotisch restaurant op elke straathoek. Gelukkig is er in Dar es Salaam een Maleisisch restaurant en er is zelfs een goede Thai.
Elskes collega Geert komt elke maand en neemt dingen voor ons mee. Kranten, de Vrij Nederland, post, Nederlandse romans (waaronder het oer-Hollandse boekenweekgeschenk) en verse aanvoer vanuit toko Ikan Mas in de Eerste Constantijn Huygensstraat. Ook heeft hij de eerste twee keer de spullen meegenomen die wij hadden moeten achterlaten vanwege het gewicht. Boeken, een deel van de kleren en zakken drop kwamen dus met enige vertraging hier. (Met veel dank nog aan degenen die ons vlak voor ons vertrek van een behoorlijke beginvoorraad drop en ander Oudhollands snoep hebben voorzien.) Via Geert, en anderen, hebben we inmiddels heel wat Indonesische ingrediënten bij elkaar gesprokkeld, zodat we op onze tweepitter in elk geval sayur lodeh of semur terong kunnen koken.
Met Nederlandse boeken houden we ons taalgevoel op peil. Tanzanianen zijn geen lezers. Een enkele Swahili-boekhandel in het centrum verkoopt voornamelijk studieboeken. In de krant lezen we dat sommige Tanzanianen zich zorgen maken over het verdwijnen van hun leescultuur, die er wel ooit moet zijn geweest. In luxe winkelcentra aan de noordkant van de stad zijn wel een paar boekhandels met de nieuwste Engelstalige literatuur. In de bibliotheek staan rijtjes vettige boeken op verroeste planken.
Dar es Salaam heeft geen theater, concerten van welke soort dan ook hebben we ook nog niet ontdekt. Wel zijn we op een avond naar een wekelijks optreden met traditionele dans (vooral op toeristen gericht) geweest. En we hebben twee films gezien tijdens een filmweek van de Alliance française, even bijtanken. Franse 'filmhuisfilms' met Engelse ondertiteling, zoals Sous le sable, die we in Nederland hebben gemist. Ergens aan de rand van de stad is sinds een jaar een bioscoop, waar we nog niet zijn geweest.
Als we er aan denken, luisteren we om acht uur 's avonds naar het nieuwsprogramma van de Wereldomroep. Ook op internet volgen we het (Nederlandse) nieuws en af en toe krijgen we een Nederlandse krant. We weten dus in elk geval van alle bommen in Madrid, Juliana's overlijden, het te hoge Nederlandse begrotingstekort, advocaten die zonder voorbedachte rade politici omver proberen te rijden, Voskuils Het Bureau als hoorspel en meer van zulke belangrijke zaken.
Als je een tijdje in Tanzania woont, besef je weer dat je een vreselijk verwende en bevoorrechte Nederlander bent. Je probeert toch bewust of onbewust de goede kanten van Nederland te behouden en die te combineren met de voordelen van Tanzania. We hebben niets te klagen, want we zitten in de grote stad Dar es Salaam, niet eens in een hutje op het platteland. Lekker eten, cultuur, literatuur: het is voor de gemiddelde Tanzaniaan allemaal pure luxe.
Ons visum verloopt, verblijfsvergunningen zijn nog niet geregeld en we moeten dus verplicht het land uit. We gaan een weekje terug naar Nederland. Voor ons op Koninginnedag geen ingevlogen kaas en haring op de Nederlandse ambassade alhier. We hebben een goedkope vlucht kunnen boeken met Ethiopian Airlines, met op de terugweg een tussenstop van 28 uur in Addis Ababa. Kunnen we daar mooi ook een dag rondkijken.