Week 8, 2005: 21 februari - 27 februari
Elske aan het werk: stand van zaken (2)
Marco, Elske, Geert	Welkom
Elske is de laatste maanden vooral bezig met haar werk voor het nationale aids-programma in Tanzania. Ze helpt bij de praktische uitvoering van het behandelprogramma. Dit programma wordt uitgevoerd door het National Aids Control Programme (NACP), een afdeling van het ministerie van Gezondheid. In het eerste halfjaar heeft Elske een vragenlijst opgesteld, waarmee kan worden beoordeeld in hoeverre de Tanzaniaanse ziekenhuizen klaar zijn om te beginnen met de behandeling van aidspatiënten. Vijf beoordelingsteams zijn getraind in het gebruik van deze lijst, en die teams reizen sinds eind oktober 2004 elk in een eigen zone de belangrijkste (overheids)ziekenhuizen af. Elk team bestaat uit een arts, een verpleegkundige (die de aidspatiënten begeleidt en raadgeeft), een laborant en iemand met apotheekkennis (uit het district waar het ziekenhuis onder valt). Totnogtoe zijn er 70 ziekenhuizen beoordeeld, van de 94 die zijn geselecteerd om in het eerste jaar van het programma met aidsbehandeling te starten. Aan de hand van de resultaten wordt voor elk ziekenhuis een verbeterplan opgesteld. En drie maanden daarna gaan de teams weer op bezoek bij de ziekenhuizen, om te bekijken in hoeverre het verbeterplan is uitgevoerd. Een probleem is dat veel ziekenhuizen daarvoor geen geld hebben. Maar bij één ziekenhuis werd bevoorbeeld geconstateerd dat er ratten door de apotheek renden, en daar is natuurlijk gemakkelijk wat aan te doen. Soms gaat het alleen om de aanschaf van een koelkast voor de aidsremmers en laboratoriumtesten. Of om een aanpassing van de werkprocedures en de organisatie in het ziekenhuis. In samenwerking met iemand van de NACP stelt Elske de beoordelingsteams samen, plant ze hun reisschema's en stuurt ze de teams aan. Ook is ze met elk team een week op reis geweest om te zien hoe ze hun werk doen. Vooral dieper in het binnenland is ze dan al gauw een dag bezig met een busreis over onverharde wegen om bij een ziekenhuis te komen. Maar het is een mooie gelegenheid om veel van het land te zien. Elskes organisatie PharmAccess is verhuisd naar een nieuw kantoor. PharmAccess deelt dat met een aantal andere organisaties die ook aan het nationale programma meewerken. Elske zit er samen met haar collega Geert, die sinds september ook in Tanzania woont en directeur PharmAccess Tanzania is. En ze hebben net voor drie dagen per week een boekhouder (Marco) aangenomen. Verder betaalt PharmAccess Tanzania het salaris van degene die zich bij het NACP met de beoordeling van ziekenhuizen bezighoudt, en met wie Elske dus direct samenwerkt. Binnenkort zal PharmAccess voor nog twee andere functies bij het NACP gaan betalen: iemand voor de 'monitoring and evaluation' van het programma en iemand voor 'workplace programmes' (bedrijven zorgen ervoor dat hun werknemers worden voorgelicht over aids, preventie en behandeling, en stimuleren hun werknemers zich te laten testen en zich eventueel te laten behandelen). Behalve aan de beoordeling van de ziekenhuizen wordt druk gewerkt aan het trainen van het ziekenhuispersoneel (artsen, verpleegkundigen, laboranten en apothekers). Om hun de specifieke kennis en vaardigheden te geven die nodig zijn voor de behandeling van aidspatiënten. En begin oktober 2004 is de eerste lading generieke (= merkloze) medicijnen in Tanzania aangekomen. Officieel zijn er nu 32 ziekenhuizen begonnen met het behandelen van patiënten. Het gaat deels om nieuwe patienten, deels om oude patiënten die al behandeld werden. Vóór oktober werden er door privé-ziekenhuizen zo'n 2000 patiënten behandeld met (generieke of merk-)medicijnen. Inmiddels krijgen in Tanzania ongeveer 4000 patiënten behandeling, maar niemand weet hoeveel het er precies zijn, of hoe het met de behandeling loopt. Nu moet worden begonnen met 'monitoring and evaluation' om de voortgang van het programma te onderzoeken. Er wordt geschat dat een kwart van de 2 à 3 miljoen Tanzanianen die besmet zijn met aids direct voor behandeling in aanmerking komt. Dat zijn de mensen die er het ergst aan toe zijn. In Tanzania hebben dus zeker 500.000 mensen meteen behandeling nodig, en dan is 4000 natuurlijk nog erg weinig. Door problemen met de continuïteit van de levering van medicijnen (de tweede lading wordt in april 2005 verwacht), organisatorische problemen bij het ministerie, personeelsgebrek en andere obstakels gaat alles moeizaam en traag. Maar er is wel wat in gang gezet. Elske werkt stug door en heeft er nog steeds lol in. Wereldwijd gaat het nauwelijks beter. De World Health Organisation (WHO) en UNAIDS hebben op wereldaidsdag (1 december) 2003 het 'Three by Five'-initiatief gelanceerd, met als doel om eind 2005 in de ontwikkelingslanden 3 miljoen mensen op behandeling te hebben. Half 2004 stond de teller op 440.000, eind 2004 op 700.000. De 3 miljoen zal dus waarschijnlijk niet gehaald worden. Bovendien is die 3 miljoen maar de helft van de circa 6 miljoen mensen die wereldwijd direct voor behandeling in aanmerking komt, op een totaal van ongeveer 40 miljoen mensen die aan aids lijden.
Terug naar weekoverzicht