Op bezoek
Het dak op
Om aan geld te komen begon Demetria bij huis groente te verbouwen. En toen een zus zwanger werd, nam ze drie maanden lang haar schoonmaakbaantje over. Ze moest in die periode overdag de kinderen bezighouden en naar school sturen, de tuin met groente bewerken en haar schoonmaakwerk doen. Voor koken en het huishoudelijke werk thuis had ze alleen 's nachts nog tijd. Dat werd haar te veel. In 2000 hield ze het niet meer vol en vluchtte ze naar een broer van haar.
Demetria's vader kwam over uit Bukoba om een bemiddelingspoging te doen. Ook de moeder van haar man deed een poging om hen weer bij elkaar te brengen. Dat hielp allemaal niets. Toch keerde Demetria, nadat ze de drie maanden bij haar broer had gewoond, terug naar huis. Ze had namelijk gedacht dat haar man wel iemand in huis zou nemen om de kinderen op te vangen, maar ze kwam erachter dat hij helemaal geen aandacht aan ze besteedde. De kinderen leefden bij de buren en ze was bang dat zij op den duur tot straatkinderen zouden verwilderen. Alleen voor de kinderen ging ze terug naar haar man.
Het werd er niet beter op, alleen maar erger. Haar man deed de raarste dingen. Hij sloeg de kinderen met een elektriciteitskabel en wilde alleen nog met Demetria communiceren via door de kinderen geschreven briefjes. De kinderen mochten voortaan geen suiker en melk meer in hun thee en hij vond dat ze alleen nog maar ugali (maispap) en bonen te eten moesten krijgen in plaats van rijst. Soms bleef hij puur om te pesten een hele tijd in een van deuropeningen staan, zodat Demetria niet naar de keuken of de wc kon. Pas als hij zin had om aan de kant te gaan, mocht ze erlangs. En hij wilde niet meer dat Demetria televisie keek. Ook moest ze voortaan om half zeven thuis zijn, anders ging de deur op slot en zat er niets anders op dan bij haar broer te overnachten.
In 2003 hielp ze op vastere basis een andere zus met schoonmaakwerk. Ze had het geld hard nodig voor eten en kleren voor de kinderen en voor dingen voor zichzelf. Begin 2004 ontmoetten wij haar, toen ze samen met haar zus schoonmaakte in het Harvard-huis, waar wij de eerste drie weken woonden. Toen wij naar Kalenga Street verhuisden, kwam ze een dag in de week bij ons schoonmaken. Hetzelfde doet ze tegenwoordig in ons huis in Mathuradas Street.
Begin dit jaar werd ze vanwege alle problemen ziek van de zorgen. Na vijf jaar ellende met haar man was er voor haar nog maar één oplossing: vertrekken, met goedkeuring van de kinderen. Op de laatste dag van februari ging ze met alleen wat kleren en eigen spullen het huis uit.
Haar man heeft waarschijnlijk altijd gedacht dat ze te slap zou zijn om te vertrekken en misschien denkt hij nu dat ze weer bij haar broer woont. Als hij eenmaal doorheeft hoe het werkelijk zit, vindt hij het waarschijnlijk wel best zo. Want Demetria is er vandoor gegaan zonder om geld te vragen. Hij weet dat ze samen naar de rechter moeten als hij problemen maakt, en dat hij zijn bezittingen en geld dan met haar zal moeten delen.
Om in leven te blijven heeft Demetria behalve haar schoonmaakwerk (tegenwoordig drie dagen per week) extra inkomsten nodig. Ze dacht eerst op een stukje land van een vriendin kuikens en kippen te gaan houden. Maar daar zag ze van af, toen bleek dat daar momenteel weinig handel in zit. Ze besloot in plaats daarvan te gaan handelen in stoffen en kleren. Vooral omdat een vriendin van haar af en toe naar Oeganda reist en daarvandaan stoffen kan meenemen die in Tanzania geliefd maar moeilijk verkrijgbaar zijn.
Om de grote stap naar haar maisha mapya mogelijk te maken, hebben we Demetria geld geleend. Dat geld gebruikt ze deels voor de inrichting van haar kamer, deels voor de aanschaf van stoffen, en deels als kapitaaltje waarmee ze voor iemand direct kleren kan kopen als diegene daarom vraagt. Bijvoorbeeld voor mensen die vandaag een feestjurk voor hun dochter nodig hebben, maar geen tijd en/of geld hebben om er ergens een te kopen. Ze maakt winst op de doeken en kleren, die ze natuurlijk duurder verkoopt dan ze ze inkoopt. En ze verdient extra door een hogere prijs te rekenen voor mensen die vandaag hun spullen willen hebben maar pas over een week of maand kunnen betalen. Ze verkoopt alleen op afbetaling aan mensen die ze goed kent, en bij wie ze geen problemen verwacht bij het voldoen van de schuld.
Totnogtoe loopt haar handeltje in stoffen voorspoedig. Als het de komende maanden zo doorgaat, kan ze haar zaken daarna met eigen geld voortzetten. Haar ideaal is in de nabije toekomst ergens in Dar es Salaam een stuk land te kopen en daar een huisje te bouwen. Het geld dat ze verdient met haar handel in stoffen wil ze daarvoor gaan gebruiken. Maar het is niet gemakkelijk om in de stad een niet al te duur stuk land te vinden, waarvan de grond bovendien geschikt is voor het verbouwen van groente. Ook wil ze er koeien en kippen houden. Met de groente en de dieren hoopt ze uiteindelijk in haar onderhoud te kunnen voorzien. En zodra ze een eigen huis gebouwd heeft, kunnen de kinderen bij haar komen wonen. In alle rust en zonder man.
Ze woont nu de eerste tijd op een kamertje van tweeënhalf bij tweeënhalf, onder een roestig golfplaatdak. Er is geen water en geen elektriciteit. Ze haalt water bij een kraan in de buurt, ze heeft een olielamp en kookt op een oliestelletje. De kamer is te klein om er met haar kinderen te wonen.
En dat het dak van haar kamer lek was, ontdekte ze pas toen half maart de eerste regens vielen. Er bleken overal kleine gaatjes in het dak te zitten. Vooral op plekken waar de platen met spijkers aan elkaar en tegen de steunbalken (i.c. verrotte takken) zijn getimmerd. Met Onno's zus Nynke en haar vriend David zijn we in een weekend naar haar toe gereden. Met de kit die Nynke en David op reis mee hebben om hun tent te repareren, zijn de ergste gaten dichtgesmeerd. Zodat Demetria in elk geval kan slapen zonder dat haar kamer in een zwembad verandert.