Echte tulpen
Neptulp
Om een of andere reden vindt men op de ambassade dat het feest niet op zaterdag 30 april gevierd kan worden. En ook niet op vrijdag de 29e, want men vermoedt dat dat een vrije dag is, vanwege een van die moslimfeestdagen waarvan van tevoren nooit precies te zeggen is op welke dag ze vallen. (Alleen vergiste men zich op de ambassade een week: de feestdag viel op vrijdag de 22e...). Het feest wordt dus nog een dag naar voren geschoven: Koninginnedag 2005 wordt in Dar es Salaam gevierd op donderdag 28 april.
Met Onno's zus Nynke en haar vriend David - ze zijn net terug uit Malawi en blijven nog een paar dagen in Tanzania - besluiten we een kijkje te nemen bij de feestelijkheden. We zijn benieuwd: Hoe zien ze er ook alweer uit, Nederlanders in het wild?
In de uitnodiging staat dat het feest van zeven tot negen 's avonds gaat duren. Omdat we vermoeden dat het Wilhelmus aan het begin gezongen wordt, plannen we onze aankomst om half acht. Het valt in het pikdonkere Dar es Salaam niet mee om de residentie te vinden. Maar zodra we in de buurt komen, weten we meteen dat we goed zitten: de straat staat volgeparkeerd met te grote auto's en glimmende mercedessen met chauffeur. Het is kwart voor acht.
Als couleur locale delen blonde meisjes in Oud-Hollandse klederdracht welkomstgeschenken uit: papieren, platgeslagen tulpen, met aan de ene kant het Wilhelmus en aan de andere kant het Tanzaniaanse volkslied. Ook zijn er rond een vijver met Japanse goudkarpers bordkartonnen gevels van Amsterdamse grachtenpanden opgesteld. En een heuse koe graast in de tuin tevreden in een bergje hooi. Vanwege het zilveren regeringsjubileum van Beatrix zijn er ook nog foto's van de koninklijke familie opgehangen en worden er op grote schermen video's over de koningin vertoond. Maar daar is opvallend weinig belangstelling voor.
De menigte in de enorme partytent staat druk te kletsen. Behalve de Nederlandse gemeenschap zijn er natuurlijk veel vertegenwoordigers van andere ambassades. Als elke ambassade in Dar es Salaam zo'n feest houdt, is er gemiddeld zeker eens per week ergens iets te vieren. Mannen in pakken en vrouwen in galajurken gieten de gratis drank in een hoog tempo naar binnen. Als wij aankomen zit de stemming er al goed in.
Helaas kent de ambassadeur zijn pappenheimers en wacht hij tot acht uur met zijn toespraak en het zingen van de volksliederen. Zijn toespraak bestaat alleen uit wat algemeenheden, maar de koe laat telkens luid van zich horen als ze vindt dat hij zich vergist, onzin uitkraamt of liegt. Dan de volksliederen. Om de samenzang niet al te stuntelig te laten verlopen - want wie kent nou het Wilhelmus, laat staan het Tanzaniaanse volkslied? - is er onder het ambassadepersoneel een koortje gerekruteerd. Dat probeert met ongekend veel fanatisme maar tevergeefs het kabaal van de dronkaards te overstemmen. Het einde van de plichtplegingen wordt dan ook door iedereen juichend begroet.
Eindelijk kan het feest echt beginnen! (Het is alleen jammer dat een stel Tanzanianen geheel onvoorbereid een elektrische gitaar en drumsticks in handen heeft gekregen. Gelukkig wordt hun muziek door het feestgedruis overstemd.) Onder de aanwezigen gonst het van verwachting, want het belangrijkste onderdeel van de viering komt eraan: het uitdelen van de versnaperingen. Een haringverkoper in boerenkiel stelt zich midden in de menigte op en heeft het onmiddellijk druk. Om te voorkomen dat de man met zijn kar onder de cultuurhappers wordt verpletterd, moet de ambassadeur hulptroepen inzetten. Tanzaniaanse bedienden beginnen met zilveren dienbladen vol kaasblokjes en prikkers met Nederlandse vlaggetjes door de uitbundige menigte te zigzaggen. Handig en snel weten ze hun traktaties zo rond te manoeuvreren dat ze de meeste grijpgrage handjes ontwijken. Alle kaas die op hun dienblad achterblijft, kunnen ze aan het einde van het feest mooi mee naar huis nemen.
Dan het hoogtepunt van de avond: de bitterballen! De feestgangers laten zich niet een tweede keer in de maling nemen en sluiten de angstige bedienden van alle kanten in. Dan vallen ze als wolven aan en roven ze de dienbladen in korte tijd leeg. Ook de tweede, derde en volgende ladingen meelballen zijn in een ommezien verdwenen. De Tanzaniaanse bedienden blijven beteuterd achter en vegen klodders mosterd van hun jasjes en bloezen. Net goed. Begrijpen ze tenminste eindelijk dat het niet alleen Afrikanen zijn die honger lijden!
Negen uur. Nog maar weinig mensen maken aanstalten de tuin van de residentie te verlaten. Maar de ambassadeur kent zijn party crashers en laat het feest daarom officieel om negen uur eindigen. Dan kan hij de laatste feestbeesten om twaalf uur zonder probleem het smeedijzeren hek van zijn ambtswoning uit laten schoppen.
Wij hebben er om kwart voor tien genoeg van en stappen op. Als toppunt van discriminatie (in Nederland zou zoiets nooit kunnen) geeft een beginnende ambassadestagaire bij het hek alleen aan vrouwelijke bezoekers twee tulpen. Ze zijn 's ochtend vers door de KLM vanuit Nederland ingevlogen, toen waren ze nog echt oranje. Nu zijn ze verlept en eerder geel. En ze stinken net als de vijver, waarin de karpers zich volvreten aan halfverteerde haring, kaas en bitterballen.
Nog verdwaasd door de vele indrukken in het anders zo kalme Dar es Salaam lopen we terug naar de auto. We zien hoe ijverige chauffeurs de grootste moeite hebben ladderzatte consuls en andere diplomaten aan hun bretels en sokophouders de gepantserde wagens in te hijsen. Verderop staat een ambassadeur stomdronken in te praten op de grote mangoboom tegenover hem. Zijn broek verraadt dat hij tot aan zijn kruis tussen de karpers heeft gestaan. Zenuwachtige klerenkasten met oortelefoontjes schermen de staatlieden af, om te voorkomen dat iemand die uitwassen van de orgie op de foto zet. Vrees om niets natuurlijk, want zoiets doen beschaafde Nederlanders niet (zie www.happyhour.tz).