Drie finalisten
De nieuwe president
Elf CCM-bonzen hadden zich als potentiële presidentskandidaat aangemeld. Uit dat elftal maakte het Centrale Comité van de CCM op 2 mei een voorselectie van vijf kanshebbers. Toen waren nog over: 1. Kikwete, 2. Sumaye (minister-president), 3. Salim (voormalig secretaris-generaal van de Afrikaanse Unie), 4. Mwandosya (minister van communicatie en transport) en 5. Kigoda (minister van planning en privatisering). Op 3 mei koos het Uitvoerende Comité uit dat vijftal drie finalisten: Kikwete, Salim en Mwandosya. Die verkiezing ging volgens het gewone één-lid-één-stem-systeem, niet volgens het nieuwe één-lid-drie-stemmen-systeem dat aanvankelijk gebruikt zou worden. Want veel mensen waren bang dat dat tot ongewenste uitkomsten zou leiden. Bij de (niet-openbare) verkiezingen op 3 mei kreeg Kikwete 78 stemmen, Salim 45 en Mwandosya 33; Sumaye kreeg er 30, Kigoda 21. Op 4 mei kon tot slot het congres zich uitspreken: Kikwete kreeg 1072 stemmen, Salim 476 en Mwandosya 122. En omdat Kikwete bij de eerste stemronde dus al meer dan de helft van het totale aantal stemmen kreeg, was hij meteen tot presidentskandidaat verkozen.
Zanzibar heeft een eigen president. De CCM-kandidaat voor die functie is de zittende Zanzibar-president Amani Abeid Karume. Hij was de enige serieuze liefhebber, waardoor er voor hem in het congres geen verkiezingen nodig waren. Overigens is Karume een stuk minder zeker van (her)verkiezing dan Kikwete, omdat de machtsverhoudingen op Zanzibar anders liggen dan op het vasteland. Op Zanzibar is het telkens weer spannend of de CCM of de CUF (Civic United Front) de grootste zal worden. Voor de grootste, islamitische georiënteerde oppositiepartij CUF is Seif Shariff Hamad de presidentskandidaat voor Zanzibar. Tussen Karume en Hamad kan het dus spannend worden. Als CUF-presidentskandidaat voor heel Tanzania mag Ibrahim Lipumba het tegen Kikwete opnemen, maar hij is nagenoeg kansloos.
Ook de andere oppositiepartijen, die alle nog kleiner zijn dan de CUF (17 zetels), kiezen hun presidentskandidaten. Die verkiezingen zijn vooral symbolisch. Enige kans op het presidentschap maken de kandidaten niet. Het gaat om partijtjes als CHADEMA (Chama cha Demokrasia na Maendeleo, Partij voor Democratie en Ontwikkeling, 4 zetels), TLP (Tanzania Labour Party, 4 zetels), UDP (United Democratic Party, 3 zetels), NCCR (National Convention on Construction and Reforms, 1 zetel), MAKINI (Demokrasia Makini, Waardige Democratie, 0 zetels), DP (Democratic Party, 0 zetels) of TADEA (Tanzania Democratic Alliance, 0 zetels). Als wanhoopspoging zullen enkele van die minipartijen met één gezamenlijke presidentskandidaat komen.
Kiwete is de afgelopen tijd in het hele land als de nieuwe president van Tanzania ingehaald. Hij is 'jong' (55 jaar) en lijkt een echte volkslieveling. Al was het maar omdat veel mensen na tien jaar Mkapa wel weer eens aan een ander gezicht toe zijn. Kikwete zegt zich in te gaan zetten voor meer werkgelegenheid, beter onderwijs, betere gezondheidszorg en betere wegen. Alle eerdere presidenten zullen dat ook gezegd hebben. Grote veranderingen zijn er na 30 oktober, met de nieuwe regering en de nieuwe president, dan ook niet te verwachten.
Het enige waar veel CCM'ers bang voor zijn, is dat de CUF op Zanzibar de verkiezingen wint. Bij eerdere verkiezingen is dat, al dan niet door fraude, (net) niet gebeurd. Naar verwachting zal de CUF bij een overwinning proberen Zanzibar los te maken uit de Verenigde Republiek Tanzania. Daarmee zou het land Tanzania, als samensmelting van het vasteland Tanganyika en de Zanzibar-archipel, ophouden te bestaan.