Op het land?
Solitair?
Er circuleren allerlei lijstjes van dieren die je moet zien op safari. In Tanzania is dat de Big Five: neushoorn, olifant, buffel, luipaard en leeuw. De suggestie van zo'n lijstje is: als je op safari bent geweest en je hebt ten minste al die dieren gezien, dan is je safari geslaagd. Misschien is het inderdaad een voldoende, maar zeker niet noodzakelijke voorwaarde. Want na onze vijf safari's zitten we nog maar op drie van de vijf: olifant, buffel en leeuw. (De neushoorn en het luipaard hopen we op onze safari in het noorden te zien, die gepland staat voor eind juli.) Desondanks hebben we prachtige safari's gehad, met veel andere dieren zoals giraffen, nijlpaarden, krokodillen, zebra's, gnoes. En niet te vergeten de jakhalzen, wrattenzwijnen, impala's, koedoes, waterbokken, maraboes, bavianen... En met mooie landschappen in Selous en Ruaha.
Alleen in Selous hebben we een wandelsafari gedaan, met de gewapende ranger, de rest van de tijd zaten we in de auto. Op een wandelsafari, en ook 's nachts bij de tent, loop je het risico dat je oog in oog komt te staan met een of ander wild dier. In het ergste geval met een gevaarlijk dier...
De dieren die in de praktijk het meest gevaar opleveren zijn leeuwen, solitaire buffels en nijlpaarden op het land. Misschien zou je dat drietal als een soort alternatieve Big Three kunnen betitelen. Gelukkig zijn er mensen die weten wat je moet doen als je er eentje tegen het lijf loopt. In de What's happening in Dar es Salaam (een gratis blaadje dat elke maand in Dar es Salaam wordt verspreid) van februari 2004 lazen we de volgende tips voor safarigangers.
Mocht je ooit een leeuw tegenkomen, dan is het goed om te weten dat je nooit moet gaan rennen. Zodra je gaat rennen, zal de leeuw je als prooi zien en achter je aankomen. Een rustende leeuw zal normaal gesproken niet veel gevaar opleveren. Je kunt er langzaam en met een grote boog omheenlopen. Houd hem ondertussen wel in de gaten, en: niet rennen! In het geval van lopende leeuwen is de eenvoudige regel dat je ze moet proberen te ontwijken. Als ze van je af lopen is dat niet zo moeilijk, maar als ze naar je toe komen heb je een probleem. Het enige wat je dan kunt doen, is zo stil mogelijk blijven staan. En zelfs als ze tot de aanval overgaan: niet rennen!
Een kudde buffels vormt normaal gesproken geen gevaar. De kudde zal, deels uit nieuwsgierigheid, op je afkomen en op een veilige afstand blijven staan. (In Ruaha belandden we in een enorme kudde stoffige buffels, die aan het drinken waren bij de rivier. De grootste en indrukwekkendste mannetjes gingen zij aan zij voor ons staan, zodat de hele kudde achter hen rustig vanuit het water het land op kon.) Na een tijdje zullen ze weer gaan grazen en kun je rustig verder lopen/rijden. Maar solitaire buffels zijn bijna altijd oude mannetjes die zijn verdreven uit de kudde. Ze zijn snel agressief en zullen zeker aanvallen als ze worden uitgedaagd. In dat geval zijn er maar twee dingen die je kunt doen: hard wegrennen en dekking zoeken. Bijvoorbeeld in een boom.
Nijlpaarden liggen vaak in het water, maar komen het land op om te eten. Op het land zijn ze gevaarlijk als er iets tussen hen en water in komt, omdat ze het water als hun veilige thuis beschouwen. Zodra een nijlpaard zich bedreigd voelt, zal hij meteen terugrennen naar het water. En een nijlpaard in paniek zal alles wat er zich tussen hem en het water bevindt aanvallen en doden. Mocht je een nijlpaard op het land tegenkomen: rustig en met een grote boog eromheen lopen.
Ook is het interessant om te weten wat in Tanzania het gevaarlijkste dier is. Alleen is dat niet eenduidig vast te stellen, want het hangt af van het criterium dat je gebruikt. In termen van aantallen doden staat de malaria dragende mug onbedreigd op nummer één. (In Tanzania gaat er elke vijf minuten iemand dood aan malaria.) Na de mug komen de giftige slangen. Maar van de dieren die je op het safari het meest tegenkomt, is het nijlpaard verantwoordelijk voor de meeste doden en gewonden. Het agressiefst en het meest geneigd tot doden is de solitaire buffel. En van de katachtigen zijn de luipaarden het gevaarlijkst (maar die kom je veel minder gauw tegen dan leeuwen).