Op een boom
Toegang tot schoon water
De landelijke verkiezingen zijn niet veel meer dan een ongelijke strijd tussen de regerende en oppermachtige Chama Cha Mapinduzi (CCM, Partij van de Revolutie, 202 van de 231 zetels) en de grootste, maar kleine oppositiepartij Civic United Front (CUF, 17 zetels). De andere, nog kleinere oppositiepartijen doen er eigenlijk niet toe. De CCM heeft uit onduidelijke bronnen veel geld om campagne te voeren met posters, gigantische reclameborden, vlaggen, t-shirts en petjes. De andere partijen hebben nauwelijks of geen geld om daar een degelijke campagne tegenover te zetten. Als je de krant leest, lijkt de campagne verder vooral te bestaan uit het elkaar beschuldigen van het saboteren van de verkiezingen. Te laat arriverende stemformulieren, gerommel met het kiesregister, een anderhalf week durende stroomsturing in Dar es Salaam: alles is een poging van de andere partij om het verkiezingsproces te verstoren.
Volgens een krantenartikel brengen veel politici in de maanden voor de verkiezingen regelmatig een bezoek aan witch doctors. Om zo de kansen op een voor hen gunstige uitslag van de verkiezingen veilig te stellen. Maar de witch doctors willen geen namen noemen van de politici, die alleen 's nachts op bezoek schijnen te komen. Verder is er een witch doctor die stelt dat de leeftijd (55) van Kikwete (de landelijke CCM-presidentskandidaat en gedoodverfde winnaar) gunstig is voor de welvaart van Tanzania, want 55 is een goed getal.
Partijprogramma's hebben we niet kunnen ontdekken. De belangrijkste belofte van de CCM is Maisha bora kwa kila Mtanzania, een goed leven voor elke Tanzaniaan. Ari mpya, nguvu mpya, kasi mpya, roepen de reclameborden: nieuw elan, nieuwe kracht, nieuwe energie.
Wat zouden de Tanzanianen, het ongelukkigste volk ter wereld (zie Week 22, 2005), onder een goed leven verstaan? Uit een opinieonderzoek onder 1300 Tanzanianen blijkt dat veel mensen behoefte hebben 'toegang tot schoon water' (door 17% genoemd als belangrijkste verbeterpunt). Daarna komen 'toegang tot goede zorg' (11%) en 'goede wegen' (10%). Verder willen Tanzanianen graag 'werk' (8%), 'goede landbouw' (7%), 'goed onderwijs' (6%), 'aanpak van corruptie' (5%) en 'elektriciteit' (3%). Andere behoeftes werden door minder dan 1% van de ondervraagden als belangrijkste verbeterpunt gekozen.
Het gekke is dat op 30 oktober de verkiezingen in de 'semi-autonome regio' Zanzibar wel doorgingen. Op de grotendeels islamitische Zanzibar-archipel hebben ze een eigen president, een eigen regering (voor interne zaken) en een eigen parlement. En ze voelden zich niet gebonden aan de landelijke regels. Omdat het CUF op Zanzibar elke keer de macht van de CCM dreigt over te nemen, is het er rond de verkiezingen steevast onrustig. In de aanloop naar 30 oktober gingen aanhangers van de verschillende partijen elkaar te lijf en ook vlak na de verkiezingen braken er relletjes uit. De officiële uitslag is dat de CCM 53,2 procent van de stemmen kreeg en het CUF 46,1 procent. De CCM-president Amani Abeid Karume is herkozen.
De meeste waarnemers lijken het erover eens dat er dit jaar op Zanzibar vrije en eerlijke verkiezingen waren, en dat alle kleine dingen die er mis gingen niet van wezenlijke invloed waren op de uitslag. Maar in een eerste reactie zegt het CUF de uitslag niet te accepteren, vanwege juist een overvloed aan onregelmatigheden. (En de gekozen CUF-parlementsleden zullen uit protest wel op hun stoel gaan zitten, maar tijdens de vergaderingen alleen maar zwijgen.) Volgens de Volkskrant van 2 november vielen er rond de verkiezingen op Zanzibar negen doden. In de de Tanzaniaanse krant hebben we alleen berichten over gewonden gelezen.